Kimyasal Saklama – Akıllı Yönetim İpuçları
Kimyasallar üretime en uzak noktada, kilitli odada saklanır
Yalnızca yetkili kişiler giriş yapar (Şifre/manyetik kart/anahtar kontrollü).
Oda içinde kimyasal + PPE + MSDS +dökülme seti aynı birlikte bulunur (BRCGS ,IFS Food tavsiyesi).
Depo içi sıcaklıklar 25°C altında, direkt güneş almayan ,havalandırması olan alan olmalı.
“Kullanım Riskine Göre Zonlama” Yapılmalı
Kimyasal Depoları Yiyecek Depolarına <15 m Yakın Olmamalı
Koku, buharlaşma ve dökülme riskleri nedeniyle kimyasal depo → gıda depoları arasında fiziksel mesafe olmalıdır.
Depolama , Raf sistemi: “Ağır – Orta – Hafif”,Paletli Depolama
Ağır asit/kostikler: alt raf
Temizlik maddeleri: orta raf
Sprey ürünler: üst raf
Asit + klor asla yan yana tutulmaz (chlorine gaz riski!)
Şayet palet üzerinde depolama yapılıyorsa kimyasal çeşidine göre paletleme yapılır, dökülme risklerinde karşın taşma tavaları da sağlanır.
Kimyasal deponun girişinde tüm kimyasalların MSDS klasörü hazır bulunmalıdır. Dökülme, yangın veya maruziyet durumunda ilk başvurulacak dokümandır.
BRCGS & IFS food MSDS gereklilikleri:
o Tüm kimyasallar için MSDS mevcut olmalı
o Son 5 yıl içinde güncellenmiş olmalı(EHS/OHS uygulamalarında kullanılan yaygın arşiv tutma süresinden alınmıştır,IFS Food bu süreyi 2 yıl ile sınırlandırmıştır,denetçiler msds üzerinde revizyon tarihi ≤ 2 yıl kontrolü yapar, IFS, işletmelerin en son güvenlik talimatlarına göre çalıştığını garanti altına almak ister.
o Türkçe (işletme dili) olmalı
o Çalışanlar tarafından erişilebilir olmalı
o Sahada kullanılan her kimyasal için MSDS ile uyumlu etiket olmalı
o MSDS ve sahadaki kimyasalın ürün kodu/lotu birebir eşleşmeli
MSDS’nin olmaması çoğu zaman Büyük Uygunsuzluk (Major) kapsamına girer.
Orijinal Ambalaj + İkincil Kapama Şart
Kimyasallar asla:
Su şişesine
Gıda kovasına
Etiketlenmemiş bidona
aktarılamaz.
Kimyasal Kullanımı – Akıllı İyi Uygulamalar
“Kullan-İade Et” prensibi
Kimyasal depo → kullanım noktası → 30 dakika içinde depo’ya geri dönüş. Bu uygulama kayıpları ve kaçak taşınmaları azaltır.
Seyreltme: Renk Kodlu Ölçü Kapları
Kırmızı: Asit
Mavi: Alkali
Sarı: Dezenfektan
Yeşil: Gıda temas onaylı kimyasal
Renk kodu uygunsuzluğu denetimlerde sık tespit edilir.
“Dilution Station” Kullanılması
Seyreltmeyi mümkünse operatör değil cihaz yapar, bu şekilde:
Hata azaltır
Log kaydı sağlar
Konsantre tüketimini kontrol eder
Seyreltmenin operatör tarafından yapılması durumunda operatör eğitimi,seyreltme için için uygun ölçü kapları sağlanır, seyreltme sonrasında kimyasalın uygun şekilde seyreltiğinin de doğrulaması periyodik olarak yapılır ve kayıt altına alınır. Cihazla yapılan seyreltmelerin de uygunluğu belirli sıklıklarla kontrol edilir/ettirilir ve kayıt altına alınır.
Üretim Sırasında Kimyasal Bulundurulması Yasak
İzin verilen tek kimyasal:
Gıda sınıfı yağlayıcı
O da kapalı ve etiketli
Üretim alanında kalabilir,ama kapalı bir dolapta, kilitli, sadece bakım ekibinin erişebileceği yerde olmalı,Üretim alanında açıkta duramaz,çünkü bu durum BRCGS & IFS tarafından uygunsuzluk sebebidir.
Tüm kimyasallar için güncel MSDS/SDS bulundurulur.
Kimyasalı kullanan kişi, MSDS içindeki PPE, seyreltme oranı, temas halinde yapılacaklar ve depolama koşullarını bilmek zorundadır. MSDS’ye uygun olmayan kullanım işletmede yüksek risk oluşturur.
Etiketleme – Akıllı ve Denetimci Seviyesi Bilgiler
Kimyada 3 etiket zorunludur:
a) Tedarikçi etiketi (orijinal)
b) Dahili etiket
c) Seyreltme etiketi
Bir işletmede en çok eksik bulunan unsur: seyreltme etiketi.
Etiket üzerinde olması gereken minimum bilgiler
Ürün adı
Etki tipi (alkali/klor/asit vs.)
Seyreltme oranı
Hazırlayan kişi & tarih
Kullanım alanı
Kişisel koruyucu gereklilikleri
MSDS No
Örnek:
“Dezenfektan 1:100 → Hazırlayan: Ömer → Tarih: 26/11/2025 → Kullanım: CIP hattı”
Her dahili ve seyreltme etiketinde ilgili MSDS numarası veya QR bağlantısı bulunmalıdır. Böylece operatör kimyasalın tam güvenlik dokümanına hızlıca ulaşabilir.
Ürün güvenliği için özel etiketler
“Gıda ile temas etmez”
“Sadece zemin ve yüzey dezenfeksiyonunda kullanılır”
“Asla karıştırma – Cl + Asit ölümcül gaz çıkarır”
Bu uyarılar çoğu BRCGS /IFS Food denetimlerinde görülmek istenir.
Akıllı Denetim Noktaları
1. “Kimyasal izleme çizelgesi”
Her kimyasal için:
Çıkış–dönüş kayıtları
Kullanım miktarı (L/ay)
Seyreltme kontrol sonuçları
Bu kayıt kimyasal tüketim anormalliklerini hızlı gösterir.
2. “Konsantrasyon doğrulama testleri”
Strip test
Refraktometre
pH kontrolü
Titrasyon kitleri
İodometrik titrasyon (klor)
KMnO4 titrasyonu (perasetik + peroksit)
Haftalık doğrulama → BRCGS & IFS tavsiyesi.
3. Dökülme Kiti Zorunluluğu
Her kimyasal depoda bulunması şart:
Absorbent granül
Dökülme çemberi
Nötralize edici (asidik/alkalik)
4. Yıllık kimyasal revizyonu
Kullanılmayan kimyasallar imha edilir
Alternatif düşük riskli kimyasallar değerlendirilir
Kimyasal envanteri üretim hacmine göre optimize edilir
Bonus: 12 Maddelik “Kimyasal Uygunluk Kontrol Listesi”
✔Kimyasal depo kilitli ve yetkili girişli
✔Tüm Kimyasalların MSDS leri mevcut
✔MSDS lere uygun KKD kullanımı mevcut
✔Tüm kimyasallar orijinal ambalajında
✔Etiketler tam, okunabilir ve güncel
✔Seyreltme etiketleri mevcut
✔Dilution station/Seyreltme işlemleri doğru çalışıyor/yapılıyor
✔Kimyasallar üretim alanında bulunmuyor
✔Asit + klor ayrı
✔Kimyasal tüketim kayıtları tutuluyor
✔Dökülme kiti mevcut
✔Eğitim kayıtları güncel